گواهی انحصار وراثت چیست

 

انحصار وراثت: در تعریف انحصار وراثت می توان اینگونه عنوان کرد که وقتی بعضی افراد پس از فوت یکی از نزدیکانشان درخواست گواهی انحصار وراثت می‌کنند. در حقیقت منحصر بودن آنها در وارث بردن از فرد متوفی از نظر قانون اثبات شده محسوب می شود. و البته باید در نظر داشت دادگاه سهم‌الارث هر یک ازوراث را بر اساس قانون ارث مشخص می‌کند. این موضوع از طرف دادگاه مطرح می‌شود که به آن گواهی انحصار وراثت گفته می‌شود. همچنین در اصطلاح حقوقی کلمه ماترک وجود دارد که به معنای دارایی شخص فوت شده است.

بر اساس قانون کشور ما باید تکلیف وارثان شخص فوت ‌شده یا همان میت و سهم هر یک از آنها در اموال به جا مانده محرز و مشخص شود. که در اصطلاح حقوق به این کار انحصار وراثت می‌گویند.

 

مطالب مرتبط: وکیل ارث 

مطالب مرتبط: وکیل آنلاین

 

زمان صدور گواهی انحصار وراثت

صدور گواهی انحصار وراثت زمانی است که شخص فوت کرده باشد و باید تکلیف دارایی، میزان سهم الارث ورثه و اجرای وصیت نامه مشخص شود.

زمانی که شخصی فوت می کند اموال او به ورثه انتقال پیدا می کند. برای اینکه ورثه بتوانند سهم الارث خود را دریافت کنند و در آن دخل و تصرف کنند. لازم است سهم هر یک از وراث در دادگاه مشخص شود. که دادگاه در این زمینه بعد از رسیدگی گواهی انحصار وراثت صادر می کند. که پیشنهاد می شود برای گرفتن این گواهی از وکیل پایه یک دادگستری استفاده شود تا از مشکلاتی مثل دعوا و تفرقه جلوگیری شود.

مطالب مرتبط: وکیل تلفنی

بیشتر بدانیم: وکیل خانواده 

مرجع صلاحیت دار صدور گواهی انحصار وراثت

شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت دائمی متوفی در ایران مرجع صالح برای صدور گواهی انحصار وراثت می باشد. در هر حال باید این نکته را در نظر داشت که رسیدگی به دعوای اصل نسب، وصیت، تولیت و وقف اگر پس از فوت شخصی مطرح شود همچنان در صلاحیت دادگاه های عمومی هست. و این گونه دعاوی به دلیل صلاحیت ذاتی محاکم  حتی با توافق هر دو طرف دعوا قابلیت طرح در شورای حل اختلاف را ندارد.

برای اطلاعات بیشتر در زمینه انحصار وراثت می توانید با یک مشاور حقوقی تلفنی و یا وکیل آنلاین متخصص در امور حقوقی مشورت کنید. با انتخاب یک وکیل خبره  می توان این مشکلات حقوقی را حل کرد، خواه او یک وکیل پایه یک باشد یا یک وکیل انحصار وراثت.

 

 

اشخاص صلاحیت دار برای تقاضای انحصار وراثت:

• وراث
• طلبکار میت، به منظور تشخیص رسمی وراث برای گرفتن سهم ایشان از بدهی متوفی که به نسبت سهم الارث بر عهده آنان قرار می‌گیرد.
• وصی در صورتی که تعیین ورثه برای تنفیذ و اجرای وصیت شخص میت ضروری باشد.
• موصی‌له به دلیل اینکه حقی که نسبت به موصی به پیدا می‌کند. در صورتی که تنفیذ وصیت از سوی ورثه ضروری است.
• شخصی که از اثبات وراثت شخص دیگری منتفع می‌شود مانند شخصی که مالی از ترکه را از ورثه خریده.
• حتی اگر یکی از این افراد این درخواست را برای رسیدگی بدهد کافیست. لازم نیست همه افراد این درخواست را داشته باشند.

 

مدارک مورد نظر برای گرفتن گواهی انحصار وراثت

• گواهی فوت متوفی
• شناسنامه متوفی
• کپی شناسنامه ورثه
• اظهار نامه مالیاتی: وراث باید کلیه اموال و دارایی متوفی به اداره دارایی محل فوت گزارش کنند تا مالیات اموال مشخص شود
• استشهادیه: اسامی تمام وراث در فرم مخصوص نوشته و توسط دو نفر امضا شود و گواهی مربوط به دادگاه داده شود
• وصیت نامه اگر موجود باشد.
• دادخواست.

 

گواهی انحصار وراثت محدود و نامحدود

طبق قانون کشور ما پس از فوت میت موضوع به وسیله اداره ثبت احوال در سیستم ثبت می شود. بعد از آن شناسنامه متوفی باطل میگردد و گواهی فوت صادر می گردد. و بعد از آن یکی از ورثه با مراجعه شورای حل اختلف فرم انحصار وراثت را دریافت و لیست اشخاصی که ازمیت ارث می‌برند را با مشخصات کامل وجامع و نسبت آنها با میت در فرم ذکر می‌کند. و مدارک و ادله خود را نظیر گواهی فوت متوفی، شناسنامه و کارت ملی اشخاص وارث را ضمیمه می‌کند. و به همراه دو گواه که با متقاضیان ارث آشنایی دارند. به یکی از دفاتر اسناد رسمی مراجعه تا آنها با گواهی امضا وراث را تأیید نمایند.

بعد از آن هر یک از ورثه فهرست همه اموال و دارایی‌های منقول و غیرمنقول میت را به اداره دارایی منطقه محل سکونت مرحوم تحویل داده تا گواهی مالیات بر ارث را گرفته. طیق ماده ۲۰ قانون آئین دادرسی شخص متقاضی اسناد و مدارک را از قبیل: گواهی فوت متوفی، فرم انحصار وراثت، گواهی مالیات بر ارث، اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی متقاضیان ورثه و همچنین استشهادیه شهود که در یکی از دفاتر اسناد رسمی تایید شده را به دادگاه محل اقامتشان تحویل و درخواست صدور گواهی انحصار وراثت را در دادخواستی تنظیم و به شعب تحویل ‌داده.

دادگاه بعد از بررسی مدارک، اجازه چاپ یک نوبت آگهی در یکی از روزنامه‌های رسمی را با هزینه شخص متقاضی صادر می‌کند. تا در مدت یک ماه اگر فردی اعتراضی به پرونده و اموال فرد مرحوم داشته به دادگاه مراجعه تا شخصی متضرر نشود. و پس از این مدت اگر کسی اعتراضی نداشت باشد، دادگاه به استناد دلایل و اسناد پرونده به صدور گواهی انحصار وراثت پرداخته. و سهم‌الارث ورثه را براساس سهم هر کدام صادر خواهد کرد.

به دلیل پیچیده بودن گواهی انحصار وراثت بهتر است قبل از هر اقدامی با یک وکیل انحصاروراثت یا مشاوره حقوقی آنلاین مشورت بگیرید تا به آسانی بتوانید این موضوع را در دادگاه به پیگیری کنید.

 

^{گواهی انحصار وراثت اشخاصی که در خارج فوت شده اند}

بر اساس ماده 356 قانون امور حسبی، تصدیق صادر شده از مقامات صلاحیتدار كشور میت راجع به وراثت اتباع خارجی با انحصار آن بعد از محرز شدن اعتبار آن. در دادگاه کشور ایران از‌جهت صدور و رعایت قوانین و مقررات مربوطه به اعتبار اسناد تنظیم‌ شده در خارج قابلیت اثر گزاری خواهد داشت.

به طورکلی این ماده از قانون امور حسبی اعتبار گواهی انحصار وراثت صادر شده از مقامات صلاحیتدار کشور مرحوم را که مربوط به اتباع خارجی یا انحصار آن است. منوط است به احراز صدور آن و رعایت قوانین و مقررات مربوط به اعتبار اسناد و مدارک تنظیم ‌شده در خارج، مقررات مربوط به اعتبار اسناد تنظیم شده در خارج از کشور نیز در قانون مدنی آورده شده است.

 

 

^{آثار صدور گواهی انحصار وراثت}

بر اساس ماده 370 قانون امور حسبی، بعد از صدور گواهی انحصار وراثت وراث و اشخاص ذی‌نفع این اختیار را دارند. طبق گواهی صادرشده اموال و مطالبات میت را از اشخاص متصرف یا مدیون بگیرد. البته باید در نظر داشت اگر ورثه متعدد باشند اموال و مطالبات مطالبه شده باید به فردی که مورد تایید همه ورثه باشد، تسلیم شود. به این دلیل که اموال مطالبه شده بین وراث و اشخاص ذی‌نفع که حقی در اموال دارند، مشترک بوده و تصرف در مال مشاع بدون اجازه همه شرکاامکان پذیر نیست.

همچنین بر اساس ماده 374 قانون امور حسبی، اگر اموال غیر منقولی به نام میت به ثبت رسیده باشد با تحویل گواهی انحصار وراثت مربوط به شخص متوفی ملک مزبور به اسم ورثه و اشخاص ذی‌نفع ثبت می شود.

موسسه حقوقی دادگستر با سابقه ای درخشان و وکلای خبره و متعهد در زمینه انحصارورثه آماده ی خدمت رسانی به شما عزیزان می باشد. کافیست با کارشناسان ما تماس برقرار کرده و برای اینکه روند پرونده تان سریع تر و تخصصی تر پیش رود از وکیل آنلاین به صورت تلفنی و یا حضوری مشاوره بگیرید.

 

زمان ضروری برای صدور گواهی انحصار وراثت

اگر ارزش اموال میت از۳۰میلیون ریال کمتر باشد، شورای حل اختلاف می بایست بدون انتشار آگهی و دعوت از ورثه، در جلسه فوق العاده با استناد به اسناد و مدارک ارائه شده، گواهی انحصار وراثت را صادر کند. از همین جهت است که ترکه، طبق گواهی تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث، بیشتر از ۳۰میلیون ریال باشد.

در صورتی که آخرین اقامتگاه میت در شهر باشد با هزینه متقاضی، درخواست او در روزنامه کثیرالانتشار یک نوبت آگهی می گردد. و در صورتی که آخرین اقامتگاه متوفی در روستا باشد درخواست متقاضی در همان روستا اعلام عمومی می گردد. بعد از گذشت یک ماه از آگهی یا اعلام عمومی اگر اعتراضی نشود به استناد اسناد و مدارک تحویل داده شده گواهی انحصار وراثت صادر می گردد.

اگر در مهلت یک ماه از زمان انتشار آگهی هر فرد ذی نفعی به درخواست گواهی انحصار وراثت صادر شده می تواند اعتراض کند. برای مثال اگر شخصی مدعی شود که نام یک یا چند تن از ورثه عمداً یا سهواً ذکر نشده است و وراث منحصر به افراد ذکر شده در درخواست نبوده است. یا فردی ادعا کند وصیت نامه ای از میت دارد.

شورای حل اختلاف در مواردی که صلاحیت رسیدگی به موضوعات را داشته باشد با تشکیل جلسه و دعوت از هر دو طرف به موضوع رسیدگی و حکم مورد نظر را صادر می نماید. در موضوعاتی که خارج از صلاحیت شورای حل اختلاف باشد با دریافت اعتراض، رسیدگی به موضوع را در شورا تا تعیین تکلیف در دادگاه صالح متوقف می گردد.

 

 

 

مطالب مرتبط: وکیل تسخیری

 

اعتراض به درخواست حصر وراثت

بعد از دریافت درخواست حصر وراثت توسط شورای حل اختلاف، اشخاص ذینفع این اختیار را دارند. به دلایلی ازقبیل، تعداد ورثه باقیمانده از میت یا اعتراض به اصل نسب آنها نسبت به مرحوم یا به زوجیت همسر مورد ادعا در درخواست. و یا اصل نکاح و یا طلاق او یا وجود اختلاف در وصیت نامه ارائه شده.

در شرایط ذکر شده شورای حل اختلاف وقت رسیدگی مشخص می کند و جلسه ای تشکیل می دهد. و با دعوت از دو طرف نسبت به اعتراض واصله به تعداد وراث رسیدگی های لازم را انجام داده و نسبت به اعتراضات دراین زمینه وارد رسیدگی شده و حکم مقتضی را صادر می کند. همچنین نسبت به بقیه موارد اعتراض به دلیل اینکه رسیدگی به آنها در صلاحیت ذاتی دادگاههای عمومی در امور خانواده می باشد. می بایست در این زمینه قرار اناطه صادر گردد و موقتا رسیدگی پرونده متوقف شود. 

شورا حل اختلاف شخص معترض را راهنمایی کرده تا در صورت مسر بودن دراعتراضات خود به دادگاههای صالح مراجعه کند. در این موارد دادگاه عمومی خانواده با تقدیم دادخواست شخص معترض، درباره هر یک از موضوعات مورد نظر طرح شده خواهان، رسیدگی و رای لازم درباره اختلافات هر دو طرف صادر و نسبت به صادر کردن گواهی انحصار وراثت، به مرجع صالح راهنمایی می شود. و این بار با طرح درخواست انحصار وراثت و عدم اعتراض گواهی مزبور طبق مقررات مربوط به حصر وراثت صادرمی گردد.

 

چه اشخاصی می‌توانند به گواهی انحصار وراثت اعتراض داشته باشند

دادستان یا رییس حوزه قضایی: براساس ماده 367 قانون امور حسبی، در کلیه مواردی كه دادستان تشخیص بدهد كه مرحوم وارثی ندارد و درخواست افراد برای صدور تصدیق اساسی ندارد. می‌تواند به ‌درخواست تصدیق وراثت معترض شود. از همین جهت  او می‌تواند در صورتی كه متوفی را بلاوارث تشخیص دهد، به تصدیق انحصار وراثت هم كه تصدیق ‌مسبوق به آگهی نبوده‌ است اعتراض كند. به هر حال دادستان این اختیار را دارد به حکم دادگاه اعتراض و درخواست تجدیدنظر کند.

البته باید یک نکته را مد نظر داشت تا هنگامی كه برای محجو، قیم و برای غایب، امین معین نشده باشد. دادستان اختیار دارد به اسم غایب و محجور به درخواست تصدیق انحصار ‌وراثت اعتراض وارد کند که این مورد به استناد ماده 368 قانون امور حسبی است.

اشخاص ذی‌نفع: اگر گواهی انحصار وراثت به ضرر ورثه یا اشخاص ذی‌نفع صادر گردد، هریک می‌توانند به گواهی اعتراض وارد کنند. به عنوان مثال اگر نام یکی از ورثه میت در گواهی انحصار وراثت نباشد. آن شخص می‌تواند با ارایه دلایل و مستندات مجکمه پسند نسبت به صدور گواهی انحصاروراثت اعتراض کنند. بر اساس ماده 369 قانون امور حسبی، حکم دادگاه در این موضوع قابل تجدیدنظر است.

موضوع کاری وکیـــل انحصار وراثت رابطه نزدیک با مبحث ارث دارد از همین جهت یک وکیـــــل انحصار وراثت، باید راجع به ارث و مباحث آن تسلط کامل داشته باشد. یکی دیگراز قوانین تخصصی وکیل انحصار وراثت، قانون امور حسبی است که بیشتر مسائل مربوط به ارث را در خود جای داده است.